Aan de hand van een vergelijking van de evolutietheorie, intelligent design en het creationisme beantwoord je de vraag, of en waar intelligent design een plaats in het leerplan moet krijgen.
Introductie
In het Nederlandse onderwijs komt de kosmologie – de leer van de
oorsprong van het heelal – op tenminste twee plaatsen op school aan de
orde: bij biologie, in de tweede fase bij Algemene Natuurwetenschappen
en levensbeschouwing. Anders gezegd: de evolutietheorie en wat daaraan
voorafgaat bij biologie en ANW, de scheppingsverhalen van de grote
levensbeschouwingen bij levensbeschouwing.
In de Verenigde Staten is de situatie zo, dat religie en wetenschap
scherp gescheiden worden in het onderwijs. In het verleden hebben
bepaalde christelijke groeperingen gepoogd het scheppingsverhaal als
alternatief voor de evolutietheorie in het onderwijs aan te bieden,
maar de algemene visie van de wetenschappers is, dat evolutie een
wetenschappelijk model behelst, de scheppingsverhalen een mythe zijn,
een voorbeeld van tweede taal, waarin mensen hun ideeën over mens, God
en wereld verbeelden. Dus wel evolutietheorie, maar geen creationisme.
In een artikel in de New York Times van 11 februari 2002, dat ons
uitgangspunt is, komt aan de orde het verzoek van een groep mensen om
in het lesprogramma van de middelbare scholen in Ohio de theorie van
het intelligent design naast dat van de evolutie op te nemen.
Voorkennis
Neem even de tijd om na te denken over wat je al weet en denkt over
deze materie. Noteer zo veel mogelijk ideeën en opvattingen,
omschrijvingen, om je gedachten in deze richting te geven.
Taak
Jij bent de voorzitter van een commissie van advies, die in de komende
periode de vraag van een aantal ouders zal moeten beantwoorden, of
'intelligent design' een plaats in het lesprogramma verdient, niet
binnen een vak als levensbeschouwing – want dan gaat het om een
persoonlijke overtuiging – maar binnen een vak als biologie of Algemene
Natuurwetenschappen, waar het als wetenschappelijk alternatief naast de
evolutietheorie kan fungeren. De schoolleiding vraagt om een
evenwichtig advies, omdat nogal wat ouders uit een meer traditionele
hoek van christelijke en moslimovertuiging komen, die duidelijk vragen
hebben bij het huidige lesprogramma.
Jouw taak is de vergadering die aan dit vraagstuk gewijd zal worden zo
voor te bereiden dat je kennis hebt van beide standpunten die aan de
orde zullen komen en dat je onafhankelijk en zonder vooroordeel de
vergadering kunt voorzitten.
Of
Je schrijft namens de commissie het advies om al dan niet ‘intelligent
design’ in het lesprogramma naast de evolutietheorie op te nemen. Je
weegt voor- en tegenargumenten af en komt met een duidelijke conclusie.
Wat je moet weten
Je zult je in moeten werken in de volgende zaken;
Centraal zal moeten staan gezien het onderwerp, in hoeverre
evolutietheorie, creationisme en intelligent design werken vanuit een
wetenschappelijk model.
Om in de materie te komen, kun je voor de eerste vraag de docent ANW
raadplegen, voor de tweede de biologiesectie van de school en voor 3 de
sectie levensbeschouwing. Mogelijk heeft de laatste ook gegevens over
het intelligent designverhaal.
Vervolgens hebben we de volgende websteks en andere bronnen die je kunt
gebruiken om tot een zelfstandig oordeel over de problematiek te komen.
Bronnen
Wil je via de bibliotheek aan de slag, dan zijn de volgende boeken de
moeite waard: A.van den Beukel, De dingen hebben hun geheim, gedachten
over natuurkunde, mens en God. Met name de volgende hoofdstukken geven
zijn visie goed weer: Vier fysici en God, pagina 85-103 en Fysica, een
weg naar God, pagina 104- 121.
In het hoofdstuk 'Hoe bewijst men iets? (122-131) legt hij de natuurwetenschappelijke methode uit.
Een boek dat de creationistische kant vooral aan het woord laat, is het
boek 'christendom onwijs, 15 wetenschappers over God, geloof en
wetenschap. Belangrijk daarin is hoofdstuk 5, Evolutie in theorie en
praktijk van de hand van prof. dr. Bruinsma, bioloog op pagina 73-84.
Een andere bioloog dr. Wintermans schrijft over 'Evolutie als religie'
vanuit een creationistisch perspectief. Beide teksten zijn geschreven
voor jongeren en in het algemeen goed te begrijpen.
Naast internet en de bibliotheek hebben we ook nog de televisie.
Momenteel loopt er een serie van 3 programma's bij de IKON, 'Testing
God', waarin het probleem van geloof en wetenschap opnieuw onder de
loep wordt genomen. Diverse uitspraken in de verschillende afleveringen
kunnen je op weg helpen.
Eisen
Conclusie
Aan het eind van het proces kijk je terug naar hetgeen je in stap 2
geformuleerd hebt. Probeer eerlijk te bezien in hoeverre je ideeën en
begrippen verduidelijkt of veranderd zijn. Probeer ook aan te geven,
wat de vragen en moeilijkheden waren waarvoor je je gesteld wist.